In de Keuzegids masters 2026 vind je heel veel informatie over hbo- en wo-masters. Waar komt al die informatie vandaan? En hoe komen de oordelen tot stand? Op deze pagina leggen we het je uit. Eerst globaal, en voor de echte diehards ook tot in de kleinste details.
Waar komt de informatie uit de Keuzegids vandaan? Wij werken met informatie uit betrouwbare bronnen, zoals de studentenoordelen uit de Nationale Studenten Enquête (NSE), uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van Landelijk Centrum Studiekeuze, en arbeidsmarktcijfers van het Researchcentrum voor Onderzoek en Arbeidsmarkt (ROA).
De data selecteren en bewerken wij vervolgens zelf. Daarbij vinden we het belangrijk dat de cijfers vergelijkbaar zijn, en dat ze relevant zijn voor studiekiezers. Voor de studentenoordelen kijken wij naar concrete vragen uit de NSE, bijvoorbeeld over de docenten of de voorbereiding op de loopbaan. Algemene vragen zoals ‘Hoe tevreden ben jij met de opleiding in het algemeen?’ vallen af.
In deze gids zijn alle masteropleidingen opgenomen die aan de volgende drie voorwaarden voldoen:
Je kunt de resultaten van de NSE op verschillende manieren weergeven. Op de website van Studiekeuze123 worden absolute scores getoond. Je ziet dan bijvoorbeeld dat een bepaalde master 3,4 op het thema ‘docenten’ scoort en dat dit 0,3 lager is dan het landelijk gemiddelde van 3,7. In de Keuzegids werken we met relatieve scores, die makkelijker laten zien of een opleiding hoger, lager of gelijk aan het gemiddelde scoort. Hoe een opleiding op een thema scoort, zie je aan de symbolen in de tabel. Staat er een ‘•’, dan scoort de opleiding op dit thema rond het gemiddelde. Een ‘+’ betekent bovengemiddeld en een ‘-‘ ondergemiddeld. Een opleiding kan minimaal drie minnen en maximaal twee plussen behalen.
Elke opleiding wordt in de Keuzegids op verschillende aspecten beoordeeld. Uit alle NSE-vragen hebben wij vijf thema’s geselecteerd die wij het meest relevant voor studiekiezers vinden. Onder het kopje ‘Studentenoordelen’ op deze pagina lees je er meer over.
In tegenstelling tot de Keuzegids hbo en Keuzegids universiteiten geven we in de Keuzegids masters geen totaalscore, oordeel en topopleiding-predicaat aan de verschillende opleidingen. Dit komt omdat wij vinden dat een eerlijke kwaliteitsvergelijking op minimaal twee betrouwbare bronnen gebaseerd moet zijn. Voor de masters zijn er geen studiesuccescijfers, zoals voor de bachelors, en geen expertoordelen zoals voorheen. Voor de beoordeling van de masterprogramma’s kunnen wij daardoor alleen data uit de Nationale Studenten Enquête gebruiken. De mening van studenten is zeer waardevol, maar niet genoeg om iets te zeggen over de kwaliteit van de opleiding.
De studentenoordelen zijn gebaseerd op de resultaten van de NSE 2025. De oordelen in de Keuzegids masters 2026 zijn te vergelijken met voorgaande edities tot en met 2022. Edities daarvoor kunnen niet een-op-een vergeleken worden met de huidige gidsen. Dat heeft twee redenen. Ten eerste was dat de enquête van 2020 (wo en hbo) door de uitbraak van COVID-19 niet doorgegaan is. Op het hbo is ook in 2019 geen enquête afgenomen, als gevolg van technische problemen bij het invullen van de enquête. Daardoor waren we voor de Keuzegids 2021 en 2020 genoodzaakt om de NSE-resultaten van 2019 (wo) en 2018 (hbo) te gebruiken. Ten tweede heeft de enquête sinds de NSE 2021 een compleet andere vragenlijst, waardoor de Keuzegids masters sinds de 2022-editie andere thema’s voor de studentenoordelen heeft.
Wil je meer weten over hoe de gids werkt? Ga dan naar de Leeswijzer.
Hoe we aan onze data komen en op welke wijze we de oordelen precies berekenen, wordt hieronder in detail uitgelegd. Klik op een van de knoppen voor meer informatie.
Naast studentenoordelen vind je in de tabellen ook informatie over de instroom, opleidingsvormen (voltijd, deeltijd, duaal), de voertaal en het percentage internationale studenten. In de online Mastervergelijker vind je daarnaast ook informatie over onder andere specialisaties, toelatingseisen, collegegeld, en duur van de opleiding.
De gegevens komen uit het landelijke 1CHO-bestand (‘1 cijfer H.O.’). Wij halen deze cijfers uit de Studiekeuzedatabase van Landelijk Centrum Studiekeuze.
Deze cijfers komen van DUO ‘1 cijfer H.O.’, bewerking Nuffic. Wanneer het om minder dan 5 internationale studenten gaat (0-4 studenten) is alléén bij opleidingen met N > 100 een percentage < 5% weergegeven, en alléén bij opleidingen met N > 400 een percentage < 1% weergegeven. Bij kleinere opleidingen is in zo’n geval een ‘nb’ (niet bekend) ingevuld. Deze notatie gebruiken we ook voor opleidingen waarvan geen gegevens bekend zijn.
Voor de voertaal doen wij eigen onderzoek op de websites van opleidingen. De gegevens uit landelijke bronnen (CROHO-register, Studiekeuzedatabase) blijken namelijk niet altijd volledig en correct.
De data die wij zelf bewerken in de Keuzegids masters 2026 bestaan uit 1) de studentenoordelen, gebaseerd op de resultaten van de Nationale Studenten Enquête 2025, en 2) de arbeidsmarktgegevens, afkomstig uit de Nationale Alumni Enquête 2023.
De studentenoordelen van de hbo- en wo-masters zijn gebaseerd op de resultaten van de NSE 2025. De weergave van studentenoordelen in de Keuzegids betreft eigen selecties en bewerkingen van deze data, afkomstig uit het “landelijk benchmarkbestand” van de NSE. Daarom zijn onze oordelen niet per definitie hetzelfde als de oordelen in andere publicaties van de NSE (bijvoorbeeld op de website Studiekeuze123.nl). Wij geven hieronder de essentie van onze bewerkingen en normen weer.
Onze bewerking van de masteroordelen omvat de volgende stappen:
De door ons gehanteerde normen kunnen tot gevolg hebben dat een opleiding bij ons geen oordeel krijgt, terwijl deze wel een oordeel heeft op de website Studiekeuze123.nl.
Alle vragen van de vijf door ons geselecteerde thema’s worden meegenomen in de berekening. Om een beeld te geven van de vragen die er per thema worden gesteld, geven we hier een aantal voorbeelden:
| Hoofdthema | Vraagnummer | Korte formulering |
|---|---|---|
| 1. INHOUD | Q5a | Aansluiting inhoud bij actuele ontwikkelingen |
| Q5b | Inhoudelijke kwaliteit studiemateriaal | |
| Q5c | Niveau opleiding | |
| Q5d | Gehanteerde werkvormen | |
| Q5g | Mate waarin inhoud uitdagend is | |
| 2. DOCENTEN | Q10a | Docenten betrokken |
| Q10b | Didactische kwaliteit docenten | |
| Q10c | Inhoudelijk deskundig | |
| Q10d | Kennis over beroepspraktijk | |
| Q10e | Kwaliteit begeleiding | |
| 3. TOETSING | Q15a | Aansluiting op inhoud opleiding |
| Q15b | Duidelijkheid criteria | |
| Q15c | Toetsing op kennis/inzicht | |
| Q15d | Toetsing vaardigheden | |
| 4. VOORBEREIDING LOOPBAAN | Q8a | Opdoen beroepsvaardigheden |
| Q8b | Contact beroepspraktijk | |
| 5. SFEER | Q17c | Veilig jezelf zijn |
| Q17d | Thuis voelen bij opleiding | |
| Q17h | Docenten open voor feedback | |
| Q17i | Opleiding open voor feedback |
De scores per thema zijn gebaseerd op het gemiddelde van de onderliggende vraagscores.
Alle studentenoordelen per master worden steeds vergeleken met het landelijk gemiddelde. Voor universitaire masters is dat het gemiddelde van alle oordelen over wo-masters. Voor hbo-masters is dat het gemiddelde van alle oordelen over hbo-masters. Hieronder geven wij de gemiddelde scores en standaarddeviaties (van opleidingsscores) per hoofdthema.
| Wo-masters | Hbo-masters | |||
|---|---|---|---|---|
| Thema | Gem (x) | Stdev (d) | Gem (x) | Stdev (d) |
| Inhoud | 3,85 | 0,23 | 3,82 | 0,30 |
| Docenten | 3,96 | 0,21 | 4,02 | 0,29 |
| Toetsing | 3,70 | 0,23 | 3,63 | 0,31 |
| Voorbereiding loopbaan | 3,54 | 0,43 | 3,83 | 0,32 |
| Sfeer | 3,95 | 0,20 | 4,04 | 0,25 |
Deze gemiddeldes vormen de basis voor de beoordeling in de Keuzegids; in de gids worden de verschillen zichtbaar gemaakt. Elke kwaliteitsklasse is 1 standaarddeviatie breed. De formules voor het bepalen van de klassengrenzen voor de scores in de Keuzegids masters 2026 zien er dan als volgt uit:
| Gebruikt symbool | – – – | – – | – | • | + | ++ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Formule ondergrens | nvt | x – 2,5d | x – 1,5d | x – 0,5d | x + 0,5d | x + 1,5d |
| Formule bovengrens | x – 2,5d | x – 1,5d | x – 0,5d | x + 0,5d | x + 1,5d | nvt |
Voor alle hoofdthema’s geldt een vergelijkbare kansverdeling van de verschillende scores. Gerekend in aantallen studenten is deze kansverdeling symmetrisch, maar als we naar opleidingen kijken is hij scheef. Dat komt doordat kleinere opleidingen vaker bovengemiddelde scores behalen.
In elk artikel in de Keuzegids vind je cijfers over de baankansen na je studie. De gegevens over wo-masters komen uit de grote enquête onder pas (sinds 1,5 jaar) afgestudeerden, de Nationale Alumni Enquête (NAE) van de UNL. De gegevens over hbo-masters zijn afkomstig uit de HBO-Monitor. Keuzegids wil deze gegevens zo verwerken dat je een eerlijke vergelijking tussen de studies kunt maken. Dat gaat niet vanzelf, maar met steun van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) van de Universiteit Maastricht is dat toch gelukt. Het gaat om de volgende gegevens:
Percentage respondenten dat op het moment van enquêteren minstens 12 uur per week betaald werkzaam is.
Aan afgestudeerden wordt gevraagd welk opleidingsniveau er vereist was voor hun huidige functie. Als dit ten minste op het eigen opleidingsniveau was, telt iemand mee voor het vermelde percentage “baan op masterniveau”. Dit is een percentage van het totaal aantal afgestudeerden dat heeft aangegeven voor minstens 12 uur per week werkzaam te zijn.
Voor de berekening van het bruto-maandsalaris is gekeken naar het feitelijke inkomen dat iemand opgeeft. Er wordt geen berekening gemaakt naar het fulltime (40 uur) salaris. Hierdoor kan het gemiddelde salaris in een vakgebied waar het uurloon hoog ligt maar veel parttime gewerkt wordt toch laag uitvallen.
Voor de statistieken over de tevredenheid van afgestudeerden met hun startpositie op de arbeidsmarkt, gebruiken we de vraag: “Vormde je opleiding een goede basis voor je start op de arbeidsmarkt?”. Keuzegids vermeldt per vakgebied het percentage afgestudeerden dat hier “goed” of “zeer goed” heeft geantwoord.
In de Keuzegids Online kunt u t/m tien masters met elkaar vergelijken op studentenoordelen en verschillende feiten, zoals instroom, collegegeld, specialisaties en toelatingseisen. Hieronder geven we aan hoe we aan deze informatie zijn gekomen.
De informatie over opleidingsvorm, aantal studiepunten, mastertitel, opleidingscode en website halen we uit de Studiekeuzedatabase van Landelijk Centrum Studiekeuze. Deze informatie checken we en vullen we vervolgens aan met behulp van de websites van de opleidingen, waarbij we ook het startmoment en de voertaal invullen.
Voor het bepalen van de specialisaties doen wij onderzoek op de websites van opleidingen. We vermelden alle tracks van een master, mits daarover informatie te vinden is op de website van de opleiding. Ook als de opleiding een algemeen programma heeft, wordt dit in de Mastervergelijker vermeld.
Standaard
Vermeld is het tarief bij 60 ects voor voltijdstudenten in hun ‘eerste studie’, in studiejaar 2026-2027. Bij de bekostigde hogescholen is dit vrijwel altijd het wettelijk collegegeld. Dat is voor studiejaar 2026-2027 vastgesteld op 2.694 euro. In enkele gevallen mogen bekostigde instellingen van dit tarief afwijken.
Tweede studie
Het instellingscollegegeldtarief wordt gehanteerd voor studenten die al een mastergraad behaald hebben. Uitzonderingen vormen studenten die voor de eerste keer een master in de zorg of het onderwijs volgen (daarvoor geldt het wettelijk collegegeld).
In de Mastervergelijker vind je ook informatie over de toelatingseisen die door de master gehanteerd worden. Hier geven we onder andere de vooropleidingseisen weer, die we als volgt hebben gecategoriseerd:
Naast de vooropleidingseisen tonen we de mogelijkheid tot het volgen van een premaster (ook wel schakelprogramma/-traject) voor studenten die niet voldoen aan de vooropleidingseisen. Hieronder vallen de volgende opties:
Welke opleiding je ook zoekt — er is een Keuzegids voor jou.
Bekijk hieronder de gidsen voor mbo, hbo, universiteit en master, en vind de studie die écht bij je past.
Online & fysiek beschikbaar
Online & fysiek beschikbaar
Online beschikbaar
Nog geen inlog? Vraag dan een online licentie aan
