Methodiek Keuzegids Hbo 2015:Gebruikte gegevens en bronnen

De gegevens in de tabellen “De opleidingen vergeleken” komen uit de volgende bronnen. Per bron geven we ook een korte toelichting.

Feiten per opleiding/vestiging

1. Collegegeld per jaar

Vermeld is het basistarief voor voltijdstudenten in hun ‘eerste studie’ in studiejaar 2015/2016. Bij de bekostigde hogescholen is dit vrijwel steeds het wettelijk collegegeld. Dit is 1951 euro .

In enkele gevallen mogen bekostigde instellingen van dit tarief afwijken. Dan is dit vermeld.

Bij particuliere opleidingen varieert de prijs van een jaar studeren van 1.700 tot 13.000 euro. Deze gegevens heeft de gidsredactie systematisch verzameld bij de betreffende particuliere scholen.

2. Instroom: eerstejaars voltijd

De gegevens komen uit het landelijke 1CHO-bestand (‘1 cijfer H.O.’), peildatum 1 september 2013. Ze worden op opleidingsniveau beschikbaar gesteld door de HBO-raad (Vereniging Hogescholen). Wij haalden deze cijfers waar mogelijk uit de landelijke studiekeuzedatabase van Studiekeuze123, waar ook een uitsplitsing naar vestiging wordt gegeven. Hiaten vulden wij aan met de cijfers van de HBO-raad.

In deze bestanden ontbreken de cijfers van particuliere hogescholen. BIj deze scholen maakten wij waar mogelijk een raming van het aantal eerstejaars op basis van populatie-aantallen uit de Nationale Studentenenquête.

3. Loting/selectie – ZIE DE UPDATE IN JANUARI

Wij baseren deze gegevens elk jaar op informatie van DUO en van de instellingen zelf. Deze informatie verandert op dit moment echter elk jaar. De actuele situatie voor studiejaar 2015/’16 wordt pas in december/januari bekend. Wij nemen deze dan op in een apart supplement bij de Keuzegids, dat in januari gaat verschijnen.

[NB: de cijfers over de ‘prestatie-eis’ in het eerste jaar, vaak ook aangeduid met BSA (bindend studie-advies) zijn dit jaar niet opgenomen. De verschillen tussen hogescholen op dit punt zijn de laatste jaren kleiner geworden. Meestal moet je in het eerste jaar 45 tot 50 van de 60 studiepunten halen]  

Prestaties en oordelen per opleiding/vestiging

4. Studiesucces

Twee van onze beoordelingscriteria betreffen cijfers over het studiesucces van ingestroomde studenten per opleiding. Deze zijn gebaseerd op onderwijsstatistieken van de Vereniging Hogescholen, peildatum oktober 2013.

a.  Survival 1e jaar – vernieuwd

Dit betreft de ‘niet uitval’ in het eerste jaar van studiejaargangen 2011 en 2012. Dit jaar hebben we hiervoor een nieuwe maatstaf ontwikkeld die het succes in het eerste jaar beter weergeeft.  We kijken niet zwartwit naar wel/niet doorgaan met studeren, maar wegen ook mee wáár de studenten doorstuderen. Doorgaan in dezelfde studie is het beste, omzwaaien naar een niet verwante studie telt voor 30% succes. Want het is nog altijd beter dan helemaal stoppen met studeren.

b.  Slagingspercentage na 5 jaar – vernieuwd

Dit is het percentage van alle eerstejaars dat na vijf jaar een hbo-diploma heeft behaald, ook als dat bij een andere opleiding is. Voorheen keken we alleen naar het lot van diegenen die na een jaar nog steeds studeerden, nu tellen alle studenten mee. Een opleiding waar veel studenten volledig afhaken, wordt nu dus door de combinatie van criterium (a) en (b) strenger beoordeeld.

Ook hier zijn de gegevens gebruikt van de twee meest recente jaargangen, namelijk 2007 en 2008.

Beide soorten cijfers zijn ontleend aan bestanden die publiekelijk beschikbaar zijn  bij www.vereniginghogescholen.nl en daar de rubriek ‘feiten en cijfers’, subrubriek onderwijs.

c.  Contacturen

Dit betreft het gemiddelde aantal contacturen per week dat studenten van de opleiding in de Nationale Studentenenquête hebben gerapporteerd. De gegevens komen uit dezelfde bron als de kwaliteitsoordelen van studenten over hun opleiding. Zie hierna.

5. Studentenoordelen

Alle gepubliceerde studentenoordelen (en de schattingen van contacturen, zie hierboven) zijn ontleend aan de Nationale Studentenenquête (NSE), versies 2013 en/of 2014. Bij opleidingen van voldoende omvang betreft het alleen de oordelen uit 2014; bij kleinere opleidingen zijn voor de statistische betrouwbaarheid de oordelen van twee jaar gebundeld. Dit laatste is steeds in een noot bij de tabel vermeld.

De gidsredactie publiceert de oordelen in samengevatte vorm. Uit de bijna honderd oordeelsvragen van de NSE hebben wij er 33 geselecteerd en ingedeeld in 6 hoofdthema’s.

Over de exacte 33 vragen en de wijze van berekening is een apart document gepubliceerd (zie link onderaan de pagina). Hier lichten we alleen de inhoud van de hoofdthema’s toegelicht.
a. Onder ‘inhoud‘ vallen oordelen over het studieprogramma en de toetsing.

b. Onder ‘docenten‘ vallen inhoudelijke en didactische kwaliteit, maar ook de begeleiding en feedback die ze bieden.

c. ‘Vaardigheden‘ omvat o.a. problemen oplossen, kritische houding, conclusies onderbouwen en het lezen van publicaties.

d. Bij ‘voorbereiding loopbaan‘ gaat het om praktijkgerichtheid, aandacht voor beroepsvaardigheden, contact met de beroepspraktijk.

e. Met ‘communicatie‘ gaat het om de informatievoorziening aan studenten, maar ook om zaken als begeleiding en behandeling het , de roosters en het contact van de opleiding met studenten.
e. Onder ‘faciliteiten‘ vallen de kwaliteit en beschibaarheid van o.a. lesruimtes en ict-voorzieningen.

De studentenoordelen worden gegeven als scores op een 5-puntsschaal (1 t/m 5). Ze zijn op detailniveau zichtbaar op www.studiekeuze123.nl en op www.kiesjestudie.nl.

In onze tabellen in de Keuzegids staan niet de oordelen zelf, maar geven we met + en – tekens aan of de studenten op een onderdeel (veel) positiever of (veel) negatiever oordelen dan het landelijke hbo-gemiddelde.

Zie hiervoor ook het document “berekeningen en normen“.

7. Expertoordelen

Deze gegevens zijn ontleend aan de scores behorend bij accreditatiebesluiten van de nationale keuringsinstantie voor het hoger onderwijs, NVAO. (www.nvao.nl)

Omdat het accreditatiestelsel in een overgangsfase zit, bestaan er verschillende soorten accreditatiebesluiten. De redactie van de Keuzegids heeft normen ontwikkeld om deze besluiten op enigszins vergelijkbare wijze samen te vatten.

De essentie hiervan is dat bij uitgebreide oordelen met 16 of 21 beoordeelde facetten onze focus ligt op het niveau van de opleiding (niveau programma, niveau personeel, gerealiseerd niveau aan het eind). Want dat zijn ook de onderwerpen waarop de NVAO sinds kort focust in de ‘beperkte opleidingstoets”. En het zijn precies de zaken waar een deskundigenoordeel toegevoegde heeft vergeleken met de actuele ervaring van studenten.

Zie voor details het document berekeningen en normen op deze site.

De SKI-database

Een nuttig hulpmiddel voor de redactie van de Keuzegids is de Studiekeuzedatabase, die wordt samengesteld door  Studiekeuze123. Voor meer informatie, ga naar www.studiekeuzeinformatie.nl.

Deze database bevat het overzicht van opleidingen, waarop ook de website www.studiekeuze123.nl is gebaseerd. Wij gebruiken de database voor een beperkt aantal gegevens. In veel gevallen worden door ons meer actuele en vollediger gegevens direct van de bron betrokken (zie duo, nvao, vereniging hogescholen). Zie de toelichting per gegevensset.

Zie verder:

Berekeningswijze en normen